Athbheochan na Gaeilge / Renaissance of the Irish Language
Nua! / New!* Ranganna Saora ar an Idirlíon! / Free Irish Classes on the Internet! Podchraoladh as Gaeilge! / Podcasting in Irish! * Scannáiníní as Gaeilge! / Little Films In Irish! * An Gael - Scríobh Ailt! / The Gaelic Person - Contribute Articles! * Poiblíocht Shaor Do Ghaeilge! / Free Publicity for Irish Language Events! * Buann CCNG An Comórtas Domhanda! / Philo-Celtic Wins The Global Gaeilge Competition! * Fáinne Idirlín Do Bhaill ! / Webring For Members!
Ár gCumann: / Our Society: Fáilte / WelcomeÁr nGníomhaíochtaí: / Our Activities:3. Cothú / Promotion & Encouragement 5. Craobhscaoileadh / Broadcast 8. Athbheochan - Achoimre Ár nGníomhaíochtaí / Renaissance - Summary Of Our Activities
Uimhir Bhuillí Ó
|
|
Alive Worldwide Today
******************************************************************************************
THE
PHILO-CELTIC SOCIETY
******************************************************************************************
ÁR mBUNATHEOIR / OUR FOUNDER
MÍCHEÁL Ó LÓCHÁIN
1836-1854 - Mar tá a fhios againn, bhí Gaeilge agus Béarla líofa ag Ó Lócháin. "Níl aon amhras ach gurbh chainteoir dúchais Gaeilge Mícheál Ó Lócháin. (Dúirt sé féin go minic go leor é sin. - eg.) Má scrúdaítear léarscáil 7 agus 8, in alt Fitzgerald (1984), feictear go bhfuil Baile an Mhuilinn a bhí i mBarúntacht Dhún Mhóir (Dunmore), luaite mar cheantar ina raibh an Ghaeilge ag 90-100% de lucht na háite a rugadh idir na blianta 1831-1851. Rugadh an Lóchánach i 1836, agus bhí sé ag freastal ar scoil sa cheantar go dtí 1854." Freisin: Ba le hArd-deoise Thuama Currach Doire ... agus b'é Seán Mac Héil an tArdeaspag a bhí ann le linn a óige. Níor thaitin na Scoileanna Náisiúnta in aon chaoi le Seán Mac Héil... Seans, mar sin, go ndeachaigh Ó Lócháin chuig ceann de scoileanna neamhspleácha Mhic Héil, mar sa bhliain 1890 luann sé conas mar a stiúrtaí foghlaim an Teagasc Críostaí (a scríobhadh le Mac Héil) le linn dó a bheith ar scoil...'It is the first Irish book we ever read...' " Agus: "Luaigh Ó Lócháin na téacsleabhair a bhíodh á n-úsáid sa scoil le linn dó a bheith inti. B'iad sin The Universal Spelling Book, leabhar mhatamaitice Gough agus leabhar de chuid Voster..." (Mícheál Ó Lócháin agus AN GAODHAL le Fionnuala Uí Fhlannagáin, An Clóchomhar Teo., Éire, 1990, Leathanaigh 11-13) / As we know, Ó Lócháin was fluent in Irish and English. "There's no doubt that Mícheál Ó Lócháin was a native-speaker of Irish. (He said that himself often enough. - ed.) If maps 7 and 8 in Fitzgerald article (1984) are examined, it will be seen that Milltown, which was in the barony of Dunmore, is mentioned as a district in which 90-100% of the people of the place between the years 1831 and 1851 spoke Irish. Ó Lócháin was born in 1836, and he attended school in the district until 1854." Also: Currach Doire was in the Arch-Diocese of Tuam... and Seán Mac Héil (John McHale) was the Archbishop there during Mícheál's youth. Seán Mac Héil was not pleased with the National Schools... Therefore it's a chance that Ó Lócháin went to one of Mac Héil's independent schools, given how the learning of Teagasc Críostaí (which was written by McHale) was conducted during his time at school..."It is the first Irish book we ever read...' " And: "Ó Lócháin mentioned the textbooks which used to be used during his time in school. They were The Universal Spelling Book, Gough's mathematics book, and one of Voster's books..." (translated from Mícheál Ó Lócháin agus AN GAODHAL by Fionnuala Uí Fhlannagáin, An Clóchomhar Teo., Éire, 1990, pages 11-13).
1870 - Deirtear go bhfuair Ó Lócháin a chéad phost i Meiriceá sa bhliain seo, mar mhúinteoir scoile. (Mícheál Ó Lócháin agus AN GAODHAL le Fionnuala Uí Fhlannagáin, An Clóchomhar Teo., Baile Átha Cliath, 1990, L. 14) / It's said that Ó Lócháin got his first job in America in this year, as a school teacher. (translated from Mícheál Ó Lócháin agus AN GAODHAL by Fionnuala Uí Fhlannagáin, An Clóchomhar Teo., Dublin, 1990, page 14).
Don gcuid eile den scéal, féach ar Stair / History . / For the rest of the story, see Stair / History .